पीओपीच्या मूर्तींची विक्री, वापर, विसर्जनावर बंदी

राज्य पर्यावरण विभागाचा आदेश जारी

बंगळूर : गणेशोत्सवादरम्यान प्लास्टर ऑफ पॅरिस (पीओपी) च्या मूर्तींची विक्री, वापर, विसर्जन करण्यास बंदी घातल्याचा आदेश राज्य पर्यावरण विभागाने जारी केला आहे. मुर्तींचे पाण्यात विसर्जन केल्यामुळे जलप्रदूषण आणि पर्यावरणाची हानी होते, असे आदेशात स्पष्ट करण्यात आले आहे.
गणेश चतुर्थी उत्सवाला केवळ तीन दिवस बाकी असताना पीओपीच्या गणेशमूर्तींवर बंदीचा आदेश जारी केल्याने आश्चर्य व्यक्त करण्यात येत आहे. पीओपीच्या मुर्तींमुळे जलप्रदूषण आणि पर्यावरणाची हानी होते. याला आळा घालण्यासाठी पर्यावरण आणि वन विभागाने शुक्रवारी (ता. १५) प्लास्टर ऑफ पॅरिस (पीओपी) च्या मूर्ती तयार करणे, विक्री करणे आणि वातावरणात विसर्जन करण्यास बंदी घातली आहे.
वनमंत्री ईश्वर खांड्रे आणि इतर संबंधितांमध्ये झालेल्या बैठकीनंतर हा आदेश देण्यात आला आहे. या बैठकीला जिल्हाधिकारी, मुख्य कार्यकारी अधिकारी, शहर स्थानिक स्वराज्य संस्था आणि पंचायतींचे प्रमुख उपस्थित होते. जेव्हा पीओपी मूर्ती विसर्जित केल्या जातात तेव्हा रासायनिक रंगाच्या मूर्ती पाण्याच्या पृष्ठभागावर तेलाचा थर सोडतात, ऑक्सिजनची पातळी कमी करतात आणि जलचर नष्ट करतात.
मंत्री खांड्रे यांनी सांगितले की, राज्य सरकारने २०१६ मध्ये पीओपी मूर्ती बनविण्यास बंदी घातली होती. केंद्र सरकारने २०२० मध्ये अशा मूर्तींची वाहतूक, साठवणूक, विक्री आणि विसर्जन करण्यावर बंदी घातली होती. आता, राज्य सरकारने अशा मूर्तींची विक्री, निर्मिती आणि विसर्जन करण्यावर बंदी घातली आहे, ते म्हणाले की, वाहतुकीविरुद्ध आदेश आधीच अस्तित्वात आहे.
सरकारी आदेशानुसार, व्यावसायिक युनिट्स आणि मूर्तींच्या स्थानावर लक्ष ठेवण्यासाठी एसपी, पर्यावरण अधिकारी, वाहतूक विभागाचे अधिकारी, व्यावसायिक कर, शिक्षण विभाग, मुख्य कार्यकारी अधिकारी, पंचायत सदस्य आणि स्थानिक स्वराज्य संस्थांच्या प्रमुखांचा समावेश असलेली समिती स्थापन केली जाईल.
मूर्ती बसवल्यानंतर धार्मिक भावना गुंतलेल्या असल्याने काहीही करता येत नाही. आम्ही भावना दुखावू इच्छित नाही. त्यामुळे पीओपी मूर्तीची प्रतिष्ठापना होऊ नये, यासाठी सर्व उपाययोजना करण्यात येत आहेत. ही प्रक्रिया थोडी उशिराने सुरू झाली असल्याचे मंत्री खांड्रे यांनी सांगितले.
केएसपीसीबीच्या एका वरिष्ठ अधिकाऱ्याने सांगितले की, जेव्हा सरकार पीओपी गणेशमूर्तींच्या विक्री, निर्मिती आणि विसर्जनावर बंदी घालणारा आदेश जारी करेल, तेव्हा प्रतिष्ठापन देखील त्याचा एक भाग असेल. आतापर्यंत पाणी कायदा, १९७४ च्या कलम २४ आणि पर्यावरण संरक्षण कायद्याच्या कलम १५ नुसार गुन्हे दाखल करण्यात आले आहेत.
आदेशानंतरही पीओपी गणेशमूर्ती बनवणाऱ्यांवर आयपीसी कलम १०८ अन्वये गुन्हे दाखल केले जातील. त्या वस्तूंचे संकलन वर्षभर सुरू राहणार असल्याचे त्यांनी सांगितले.