कपिलेश्वर विहीर परिसरात प्रवेश बंदीचा आदेश

बेळगाव : येथील कपिलेश्वर मंदिरालगत असलेल्या कपिलनाथ विहिरीपाशी वारंवार घडणाऱ्या अप्रिय घटनांची गंभीर दखल घेत, पोलीस प्रशासनाने या परिसरात सर्वसामान्यांच्या प्रवेशावर बंदी घातली आहे. ३ मे २०२६ रोजी घडलेल्या एका दुर्दैवी घटनेच्या पार्श्वभूमीवर ही कारवाई करण्यात आली आहे; या घटनेत विहिरीच्या संरक्षक भिंतीचा काही भाग कोसळल्याने दोन मुलांचा बळी गेला होता. प्रतिबंधात्मक उपाय म्हणून, ‘भारतीय नागरिक सुरक्षा संहिता (BNSS), २०२३’ च्या कलम १६३ अन्वये या परिसरात मनाई आदेश जारी करण्यात आले आहेत.

कपिलेश्वर मंदिराच्या मागील बाजूस स्थित असलेली ही शेकडो वर्षे जुनी कपिलनाथ विहीर जीर्ण झालेल्या संरक्षक भिंतींमुळे अत्यंत धोकादायक बनली असून, विहिरीच्या सुरक्षेचा गंभीर प्रश्न निर्माण झाला आहे. या विहिरीची स्थिती धोकादायक असूनही, मुले आणि स्थानिक रहिवासी पोहण्यासाठी व विरंगुळ्यासाठी वारंवार या ठिकाणी येत असत. खाडेबाजार पोलीस ठाण्याच्या नोंदींनुसार, २०१३ ते २०२६ या कालावधीत किमान १४ वेळा लोक विहिरीत पडल्याच्या घटनांची नोंद झाली असून, त्यामध्ये एकूण १६ जणांचा मृत्यू झाला आहे.

पुरेशा सुरक्षा उपायांचा अभाव आणि भविष्यात आणखी जीवघेण्या घटना घडण्याची शक्यता लक्षात घेऊन, अतिरिक्त जिल्हा दंडाधिकारी तथा पोलीस आयुक्त भूषण बोरसे यांनी विहिरीचा परिसर ‘प्रतिबंधित क्षेत्र’ (Restricted Zone) म्हणून घोषित केला आहे. हा आदेश ८ मे २०२६ पासून अंमलात आला असून, पुढील आदेश मिळेपर्यंत तो लागू राहील.

या आदेशानुसार, मंदिराचे व्यवस्थापन पाहणारे अधिकारी आणि अधिकृत कर्मचारी वगळता, विहिरीच्या परिसरात सर्वसामान्यांच्या प्रवेशावर पूर्णपणे बंदी घालण्यात आली आहे. या ठिकाणी जलक्रीडा, पोहणे किंवा इतर कोणत्याही प्रकारच्या मनोरंजनात्मक उपक्रमांचे आयोजन करण्यासही मनाई करण्यात आली आहे. या आदेशाचे उल्लंघन करणाऱ्यांवर ‘भारतीय न्याय संहिता (BNS), २०२३’ च्या कलम २२३ अन्वये कायदेशीर कारवाई केली जाईल.

कपिलेश्वर मंदिराशी संबंधित धार्मिक विधींना मात्र या निर्बंधांमधून वगळण्यात आले आहे. तसेच, नागरिकांना सावध करण्यासाठी विहिरीच्या परिसरात तातडीने धोक्याच्या सूचना देणारे व माहिती फलक (Signboards) लावण्याचे निर्देशही पोलीस आयुक्तांनी खडेबाजार पोलिसांना दिले आहेत.